---

---

Ngày 12/9, công ty TNHH thanh long Hoàng Hậu (Bình Thuận) đã mua bản quyền giống thanh long ruột tím hồng LĐ5 của Viện Cây ăn quả miền Nam, với giá 2 tỷ đồng.

Đây là lần đầu tiên một giống cây trồng do các nhà khoa học VN lai tạo được thương mại hóa và xác lập bản quyền.

Ông Nguyễn Minh Châu, viện trưởng Viện Cây ăn quả miền Nam, cho biết trước đây do không được bảo vệ nên giống thanh long ruột đỏ của viện nghiên cứu làm ra không thu về được đồng nào, lại còn bị các nước vô tư lấy giống. “Việc bán được giống đánh dấu sự thay đổi về ý thức của mọi người về bản quyền giống, đồng thời sẽ tạo được thương hiệu cây ăn trái VN trên trường quốc tế” - ông Châu nói.

Cũng theo ông Châu, sắp tới viện sẽ cùng với các nhà khoa học New Zealand hợp tác lai tạo giống thanh long ruột vàng.

---

---

Theo Tuổi trẻ

 

» chi tiết...

---

---

Phước Thể là một xã ven biển của huyện Tuy Phong với hơn 12.701 người dân sinh sống (2.636 hộ). Tuy nằm ven biển nhưng toàn xã có diện tích đất canh tác trên 1.000 ha. Ngoài 75% số hộ sản xuất nông nghiệp thì Phước Thể còn có nghề khai thác hải sản, buôn bán nhỏ. 

Những năm qua, cấp ủy Đảng, chính quyền và Hội Nông dân xã Phước Thể luôn tìm các giải pháp tạo nguồn vốn để hỗ trợ, giúp người dân vay phát triển kinh tế gia đình. Trong đó mô hình “Xây dựng quỹ hỗ trợ nông dân” được cấp ủy Đảng, chính quyền giao cho Hội Nông dân xã chủ trì trực tiếp vận động nhân dân tham gia góp vốn. 

Sau khi có Ban vận động, Ban quản lý quỹ hỗ trợ nông dân, các thành viên đã chủ động tuyên truyền, vận động hội viên đóng góp thông qua các buổi sinh hoạt tổ, hội. Với mức đóng góp ít nhất là 50.000 đồng/hội viên, nhờ vậy số tiền quỹ đã tăng hàng năm. 

Chỉ sau 5 năm quỹ đi vào hoạt động đến cuối tháng 12/2012 số tiền từ quỹ hỗ trợ nông dân đã lên 81,872 triệu đồng và đã hỗ trợ cho 15 hộ nghèo vay vốn. Thời gian cho vay tùy theo từng đối tượng, mục đích sử dụng vốn từ 6 - 9 tháng hoặc 12 tháng; phí cho vay thu theo quy định của T.Ư Hội Nông dân Việt Nam là 0,7% - 0,8% /tháng. 

Số tiền cho vay tùy theo nhu cầu, mức độ sản xuất, trong đó chú trọng nhất là cho các hộ nông dân nghèo có hoàn cảnh khó khăn vay vốn. Đối với các trường hợp đột xuất do thiên tai, dịch bệnh không có khả năng trả gốc và phí thì được các chi, tổ, hội đề nghị Ban Chấp hành Hội Nông dân xã họp xét và giải quyết tùy theo từng đối tượng, từng hoàn cảnh cụ thể.

Với nguồn quỹ hỗ trợ nông dân hiện có tuy còn thấp so với nhu cầu vay vốn của nông dân trong xã, nhưng cũng đã góp phần giải quyết khó khăn trong quá trình sản xuất, chuyển đổi cây trồng, chăn nuôi của nhiều hộ dân. 

Mô hình “Xây dựng quỹ hỗ trợ nông dân” ở Phước Thể không phải là mới, nhưng hoạt động của quỹ ngày càng có hiệu quả, tăng số vốn huy động, đóng góp và số nông dân được hỗ trợ vốn nhiều hơn.

Nhật Báo

---

---

Theo Nông thôn mới

» chi tiết...

Bệnh thối ngọn cành thanh long và cách phòng trừ

 

Có thể gọi đó là bệnh thối ngọn hoặc thối đầu cành. Bệnh do nấm Alternaria sp. gây ra. Ngọn cành thanh long bị bệnh chuyển màu vàng, mềm ra, sau đó bị thối. Cây bị bệnh phát triển chậm, số cành giảm hẳn. Bệnh thường phát sinh vào đầu mùa mưa.

Khi phát hiện mới có bệnh dùng các thuốc Bendazole, Viben-C, Topsin-M, Manozeb, phun ướt đẫm các ngọn và cành cây. Các thuốc này cũng phòng trừ được nhiều bệnh khác trên cây thanh long.

 

Sâu bệnh trên thanh long

 

Tác hại của kiến vàng nhỏ trên cây thanh long và cách phòng trừ

Tác hại của kiến trên cây thanh long là cắn và đục khoét làm hư hại hom giống và các cành non, cắn mất tai lá trên trái, cắn gây tổn thương vỏ trái, làm giảm giá trị của trái. Quan trọng hơn cả là kiến còn cắn phá nụ hoa và trái non làm giảm sản lượng trái.

Tuy vậy, việc phòng trừ kiến tương đối dễ dàng. Dùng các thuốc sâu dạng hạt như Vibasu 10H, Padan 4G trộn với cát rải quanh gốc hoặc những nơi kiến làm tổ. Có thể phun lên cây bằng các thuốc trừ sâu thông thường như Sagomycin, Visher, Vibasu, Hopsan, Netoxin, Viphenva…

 

Đặc điểm ruồi đục trái thanh long và cách phòng trừ

 

Ruồi đục trái thanh long (Dacus dorsalis) cũng là loài ruồi thường đục trên các trái cam, quít, nhãn, ổi, táo, xoài. Đối với cây thanh long, đây cũng là loại sâu hại phổ biến và nguy hiểm đang được chú ý, nhất là đối với thanh long xuất khẩu.

Ruồi trưởng thành chích và đẻ trứng vào trái. Dòi (ruồi non) đục ăn thịt trái, chỗ đục có nhựa chảy ra, trái bị hư thối và rụng. Dòi làm nhộng trong đất. Ruồi trưởng thành xuất hiện nhiều vào đầu mùa mưa, dòi phá hại chủ yếu trong mùa mưa.

 

Các biện pháp phòng trừ là:

- Vệ sinh đồng ruộng, dọn cỏ và thu gom tiêu hủy các trái rụng.

- Rải thuốc trừ sâu dạng hạt quanh gốc cây để diệt nhộng.

- Đặt bẫy bả dẫn dụ và tiêu diệt ruồi trưởng thành. Hiện có các thuốc dẫn dụ ruồi trưởng thành bán trên thị trường là thuốc Vizubon, Ruvacon. Ngoài ra có thể tự làm bẫy bả ruồi bằng cây é tía, đường mật, trái chín (xem câu 60).

Việc phun thuốc trừ ruồi đục trái với thanh long ít hiệu quả.

 

Cây thanh long bị rụng nụ hoặc nứt vỏ trái, nguyên nhân và cách khắc phục

 

Hiện tượng rụng nụ và nứt vỏ trái thanh long chủ yếu do các nguyên nhân về sinh lý.

- Rụng nụ thường xuất hiện khi số nụ trên cành nhiều. Sau khi nụ hình thành 5 – 7 ngày thì không phát triển nữa, vàng rồi rụng. Tỉ lệ rụng nụ trung bình từ 10 – 20%. Một số trái non cũng có thể tiếp tục bị rụng. Đây là hiện tượng cây tự cân bằng sinh lý để nuôi số trái còn lại trên cây. Khi cây thiếu phân bón, bị úng hoặc hạn thì số nụ và trái rụng nhiều hơn. Để hạn chế rụng nụ, rụng trái non cần bón phân và tưới nước đầy đủ để cây có sức nuôi được nhiều trái lớn.

- Hiện tượng nứt vỏ trái chủ yếu do thời tiết. Khi trái đang ở giai đoạn tăng trưởng thể tích gặp trời khô hạn, sau đó khi ruột trái phát triển lại gặp mưa nhiều hoặc tưới nước nhiều thì trái hay bị nứt vỏ. Ngoài ra, nếu để treo quả trên cành lâu quá cũng thường bị nứt. Khắc phục hiện tượng này bằng cách kiểm soát độ ảm đất, không để vườn bị khô hạn trong thời gian cây nuôi trái.

 

Bệnh đốm nâu hoặc xám trên cành thanh long và cách phòng trừ

 

Trên cành thanh long thường có 2 loại bệnh phổ biến là bệnh đốm nâu và bệnh đốm xám.

- Bệnh đốm nâu trên thân và cành tạo thành những đốm tròn như mắt cua,màu nâu. Vết bệnh rải rác hoặc tập trung tạo thành những vết dọc theo thân cành. Bệnh đốm nâu cành thanh long do nấm Gleosporium agaves gây ra.

- Bệnh đốm xám, còn gọi là bệnh nám cành, do nấm Sphaceloma sp. Trên thân cành có những đốm hoặc vết biến màu, trên đó mọc lên lớp nấm màu xám tro, nhám. Các bệnh trên có thể làm thân cành phát triển kém, hoa và trái non bị rụng.

Phòng trừ bằng chống úng và chống hạn cho cây, bón đủ phân và phun các thuốc như đối với bệnh thối ngọn ở câu trên.

» chi tiết...

Vài tuần trở lại nhiều vườn thanh long tại các địa phương thuộc tỉnh Bình Thuận và Long An xuất hiện loại bệnh mới gây hại trên diện rộng và có tốc độ lây lan cực nhanh. Nhiều chuyên gia ngành bảo vệ thực vật đã lên tiếng cảnh báo rằng nếu không phòng trị thì kịp thời thì ngành thanh long sẽ đối mặt với viễn cảnh thảm hại vì dịch bệnh.

Cắt bỏ những cành thanh long bị nhiễm nấm. KTNT- Vài tuần trở lại nhiều vườn thanh long tại các địa phương thuộc tỉnh Bình Thuận và Long An xuất hiện loại bệnh mới gây hại trên diện rộng và có tốc độ lây lan cực nhanh. Nhiều chuyên gia ngành bảo vệ thực vật đã lên tiếng cảnh báo rằng nếu không phòng trị thì kịp thời thì ngành thanh long sẽ đối mặt với viễn cảnh thảm hại vì dịch bệnh. Chưa rõ tên bệnh Khảo sát tại một số vườn thanh long thuộc vùng nguyên liệu của HTX Thanh long Tầm Vu và xã Long Trì (huyện Châu Thành, tỉnh Long An) cho thấy, hiện nay nhiều vườn cây đang bị một loại bệnh lạ gây hại trên cả cây, cành và trái thanh long. Những người trồng thanh long ở xã Long Trì cho biết, họ đã phát hiện những dấu hiệu bệnh ở một số trụ thanh long như thân cây và gốc nhánh ở đỉnh trụ bị nổi các đốm trắng, sau đó các đốm trắng này ăn lan sang các nhánh khác và ăn vào vỏ của trái thanh long khiến vỏ trái sần sùi, loang lổ. Điều đáng ngại nhất là bệnh đang phát triển với tốc độ rất nhanh và những đốm trắng chỉ xuất hiện và phát triển trên các trái thanh long đã chuẩn bị thu hoạch chứ không xuất hiện trên trái xanh, vì thế hầu hết những trái bị bệnh khi thu hoạch đều không thể XK, chỉ có thể loại ra để bán trong nước với giá thấp hơn 2.000-3.000 đồng/kg. Người dân trồng thanh long vì chưa biết bệnh gì nên chưa có biện pháp gì phòng trị hữu hiệu.   Tiến sĩ Võ Mai (áo đen), Phó Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam   Tiến sĩ Võ Mai, Phó Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam cho biết, qua khảo sát ở nhiều địa phương trồng thanh long ở các tỉnh Tây Nam bộ có thể khẳng định tình trạng bệnh như nêu ở trên là có thật và đáng báo động. Bà Mai cho hay, bệnh này là một loại bệnh hoàn toàn mới trên cây thanh long. Đã xuất hiện ở các vườn thuộc khu vực trồng thanh long trong điểm của Long An như xã Long Trì, Dương Xuân Hội, Hiệp Thành và thị trấn Tầm Vu (thuộc huyện Châu Thành). Ở các địa phương trồng thanh long khác như Tiền Giang, Bình Thuận cũng đã có nơi bị nhiễm bệnh. Theo quan sát của bà Mai cũng như nhiều ý kiến của nhiều cán bộ phụ trách khuyến nông khu vực thì bệnh này có mức độ lây lan cực nhanh. Ông Lê Văn Hoàn, cán bộ nghiên cứu, thuộc Trung tâm Nghiên cứu bảo vệ thực vật (Viện BVTV-Bộ NN&PTNT) cho rằng chỉ trong vòng 1 tuần, khảo sát tại vườn của hộ gia đình ông Bảy Trọng (xã Long Trì, Châu Thành) cho thấy từ 20-30 trụ thanh long bị bệnh đã lây sang cả vườn hơn 1.000 trụ, gần như cây nào cũng nhiễm bệnh.   Ông Hoàn cho biết, Trung tâm đã lấy mẫu cây và trái thanh long bị bệnh tương tự ở Bình Thuận về nghiên cứu và phân tích. Kết quả tạm thời xác định được rằng bệnh này do nấm gây ra. Bào tử nấm này có thể gây bệnh trên thân, cành và quả. Khi nấm mới xâm hại, bên trong cành thanh long xuất hiện các vết trắng trong hoặc mờ đục, đưa lên ánh sáng mặt trời sẽ thấy rõ như bị lủng lỗ. Sau đó các vết trắng này thể hiện ra ngoài bề mặt thành những đốm tròn màu trắng và chuyển dần thành màu nâu. Cuối cùng các vết đốm nâu lây sang các khu vực xung quanh khiến cành thanh long bị sần sùi như nổi mụn nhọt. Các cành bị bệnh sẽ trở nên dòn chứ không còn dẻo như các cành cây khác. Khi nấm bám vào quả thanh long, trên quả xuất hiện các đốm màu trắng và nâu đục, khiến vỏ quả sần sùi. Tuy nhiên, chúng chỉ gây hại ở bề ngoài, còn phần ruột thì hầu như chưa ghi nhận tình trạng nhiễm bệnh.   Theo ông Hoàn, dựa trên các kết quả phân tích từ các mẫu cây và trái bị bệnh tương tự lấy từ Đài Loan (Trung Quốc) và Bình Thuận (Việt Nam) các nhà khoa học thuộc Trung tâm Nghiên cứu BVTV tạm thời xác định tên khoa học của loại nấm gây hại này là Neoscytalidium dimidiatum. Căn cứ vào màu sắc biểu hiện trên các thân, cành và trái cây bị bệnh, tạm gọi là bệnh Đốm nâu. Tuy nhiên, hiện chưa thể khẳng định tên này là đúng và Trung tâm cũng đang thử nghiệm nhiều loại thuốc nhưng chưa có loại nào đặc trị loại bệnh này.   Tốt nhất là thiêu hủy cách ly   Qua quá trình khảo sát và theo dõi bệnh, ông Phan Nghĩa Đại, Cán bộ phụ trách cây ăn quả, thuộc Trung tâm khuyến nông tỉnh Long An cho rằng ở các vườn thanh long vệ sinh kém, 3-4 năm chưa tỉa cành hoặc các vườn thường xuyên dùng phân gà tươi để bón cho cây thì mức độ phát triển bệnh nhanh và mạnh hơn các vườn khác. Theo ông Đại, bào tử nấm gây ra bệnh đốm nâu có lẽ lây lan bằng nhiều đường, trong đó có thể lây qua không khí, gió, nước, côn trùng và con người. “Chúng tôi khảo sát nhiều trụ nằm phía dưới đầu gió so với trụ cây đã bị bệnh thì hầu hết là bị lây nấm, do đó có thể khẳng định bào tử nấm lây qua đường không khí rất mạnh”-ông Đại nói.   Theo ông Đại, hiện nay, trong khi chưa có thuốc đặc trị, nhiều bà con sử dụng loại thuốc Benomyl phun cho vườn cây cũng có một số hiệu quả nhất định. Tuy nhiên có trị dứt hay không thì không chắc chắn. Ông Đại khuyến cáo bà con trồng thanh long khi phát hiện trong vườn có cây bệnh tốt nhất là nên đốn bỏ sau đó thiêu hủy bằng thuốc cỏ cháy hoặc mang ra xa vườn cây phơi khô rồi đốt. Tuyệt đối không được cắt các nhánh cây bị nấm rồi vứt xuống kênh, mương dọc theo vườn vì trong môi trường ẩm nấm sẽ tiếp tục phát triển mạnh và lây lan sang các trụ cây khác thông qua các loại động vật hoang dã như ốc sên, ốc bươu vàng. Ngoài ra để hạn chế bệnh bà con nên vệ sinh vườn sạch sẽ và tỉa nhánh định kỳ không để vườn cây quá rậm rạp. Cành nhánh, nụ hoa cắt tỉa phải được thu gom và tiêu hủy ở nơi cách xa vườn. Nên hạn chế bón phân đạm trong thời điểm phát hiện có cây nhiễm bệnh mà nên bón thêm kali để tăng sức đề kháng cho cây, đồng thời rải vôi bột với tỷ lệ 1-2 tấn/ha để sát khuẩn vườn cây./.   “Đây là một loại bệnh rất mới trên cây thanh long. Nếu không có biện pháp phòng trị kịp thời thì tan hoang hết cả ngành thanh long chứ không phải chuyện chơi. Hiện nay tôi đã gửi báo cáo cho Bộ NN&PTNT, đồng thời gửi cả báo cáo cho Cục Bảo vệ thực vật, Sở KHCN, Sở NN&PTNT tỉnh Long An để đánh động các cấp cách ngành. Yêu cầu họ hỗ trợ để các nhà khoa học nghiên cứu, nhanh chóng tìm ra những loại thuốc phòng trị đặc hiệu. Nếu không thì nguy to, thật chứ không phải đùa!”-Tiến sĩ Võ Mai, Phó Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam.   Thạch Bình

                

Theo nongthongngaynay.com

» chi tiết...

Cây thanh long đang được trồng phổ biến ở các tỉnh phía nam và trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu. Vì thế diện tích trồng thanh long không ngừng phát triển. Mặc dù thanh long là loại cây tương đối ít sâu bệnh, song để đảm bảo năng suất và chất lượng trái thanh long ngon, sạch và an toàn nông dân cần chú ý quản lý tốt dịch hại trên thanh long mà phổ biến là bệnh thán thư và ruồi đục trái.

 

Bệnh thán thư do nấm Colletotrichum sp gây ra. Bệnh gây hại chủ yếu trên đọt, hoa và trái, đôi khi trên cành cũng bị nấm tấn công. Trên cành vết bệnh bắt đầu từ mép cành lan dần vào bên trong. Vết bệnh dạng gần tròn hay bất định. Khi nấm tấn công vào cành làm cho cành thối mềm có màu vàng sáng, sau 1 thời gian ngắn chuyển sang màu nâu, vết thối từ phần ngọn vào trong. Trên hoa, nấm tạo thành những đốm đen nhỏ làm hoa bị thâm đen và rụng. Trên trái, vết bệnh là những đốm tròn hoặc gần tròn, có tâm màu nâu đỏ, lõm xuống, xung quanh có những vòng đồng tâm nâu sậm, sau đó phát triển nhanh thành những mãng thối lõm vào vỏ. Bệnh còn tấn công trên trái sau khi đã thu hoạch làm thối trái, gây thất thoát rất lớn trong quá trình vận chuyển, tồn trữ. Nấm bệnh lan truyền trong gió, nước, con người đi lại chăm sóc. Điều kiện thời tiết mưa nhiều, ẩm độ, nhiệt độ cao thì bệnh càng dễ phát triển, lây lan nhanh.

Bệnh thán thư trên trái Thanh Long làm giảm chất lượng của trái rõ rệt.

* Phòng trừ :

- Dọn dẹp cỏ và các dây leo hoang dại chung quanh vườn thanh long, cắt bỏ và tiêu hủy các bộ phận bị bệnh;

- Tỉa các cành lòa xòa cho cây thông thoáng;

- Đối với thanh long trồng trụ sống, cần chặt tỉa cành lá trên trụ để hạn chế sự phát triển của nấm;

- Cắt bỏ phần nhụy đã héo rủ ở đỉnh trái. Không nên tưới nước lên tán cây khi cây đang bệnh;

- Bón nhiều phân hữu cơ đã ủ hoai mục, cung cấp thêm vôi trước và sau mùa mưa;

- Phun một trong các loại thuốc sau vào thời kỳ trước trổ hoa và khi tượng trái nhỏ: Bavistin 500FL; Plant 50WP pha 15-20g/ 8 lít, Polyram 80DF: pha 25-30g/bình 8 lít,  Score 250 EC. Thời gian từ khi nở hoa đến thu hoạch rất ngắn (chỉ khoảng 1 tháng) nên khi sử dụng thuốc trên thanh long cần chú ý bảo đảm đúng thời gian cách ly để an toàn sức khỏe người tiêu dùng. Trái nào có bệnh nên loại bỏ, không để chung với các trái khác để tránh sự lây lan.

 

Ngoài bệnh thán thư, thanh long cũng thường bị ruồi đục trái tấn công. Ruồi đục trái là đối tượng kiểm dịch thực vật quan trọng đối với các sản phẩm trái cây xuất khẩu nói chung và thanh long nói riêng. Ruồi thường gây hại vào mùa mưa. Ruồi trưởng thành (thành trùng) có kích thước nhỏ hơn ruồi nhà, nhìn bề ngoài giống như con ong. Ruồi trưởng thành hoạt động ban ngày, có khả năng bay xa. Con cái dùng ống đẻ trứng chích vào vỏ trái đẻ trứng thành từng ổ 5-10 trứng vào bên trong vỏ trái. Vết chích rất nhỏ nên khó nhìn thấy. Ấu trùng là sâu non có màu trắng ngà (còn gọi là dòi) đục bên trong trái làm thối phần thịt trái. Khi đẩy sức dòi chui ra khỏi trái rơi xuống đất hóa nhộng. Trái bị hư không thể tiêu thụ hoặc xuất khẩu. Ruồi phá hại nhiều khi trái gần chín đến chín. Ruồi gây hại trên nhiều loại cây ăn trái như mận, ổi, táo, thanh long,…

Rùi đục trái là thủ phạm làm thối nhiều loại cây ăn trái.

* Cách phòng trị:

+ Thu hoạch kịp thời không để trái chín quá lâu trên cây;

+ Thường xuyên thu gom những trái bị  rụng đem tiêu hủy để diệt dòi;

+ Biện pháp bao trái có tác dụng hạn chế ruồi đục trái. Bao trái sau khi hoa thụ phấn 3 – 4 ngày;

+ Khi ruồi trưởng thành phát sinh dùng thuốc dẫn dụ có chất Methyl Eugennol (như Ruvacon, Vizubon – D) để dẫn dụ và diệt ruồi đực. Đặt 3-5 bẫy /1.000 trụ, đặt rải rác trong vườn thanh long; hoặc phun bả Protein, phun mỗi cây khoảng 20-50ml bả mồi (đã pha loãng), chỉ phun thành đốm nhỏ trên tán cây. Nên phun vào khoảng 8-10 giờ sáng..

+ Không nên xịt thuốc hóa học trực tiếp lên trái để diệt dòi vì thường hiệu quả không cao và không đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

 

Ruồi đục trái là đối tượng kiểm dịch của nhiều nước trên thế giới nên trong xuất khẩu trái cây việc xử lý sau thu hoạch rất cần thiết. Hiện có nhiều biện pháp xử lý trái để trừ ruồi có hiệu quả đã áp dụng rộng rãi như xông hơi kết hợp xử lý nóng hoặc lạnh.

Nguyễn Thị Nguyệt

 

Theo http://sonongnghiep.bentre.gov.vn/

» chi tiết...

Vào những tháng mùa mưa năm 2003 vừa qua. Trên vườn Thanh Long của một số địa bàn chuyên canh loại cây này ở huyện Chợ Gạo (Tiền Giang) như Quơn Long, Bình Phục Nhứt, Tân Thuận Bình, Thị trấn Chợ Gạo…Ốc sên đã  xuất hiện và gây hại khá nặng cho cây thanh long (do đặc tính của ốc sên là thường chỉ ăn vào ban đêm nên nhiều bà con ở đây còn gọi là ốc ma). Theo bà con thì ốc sên đã có từ lâu đời, trước đây thường chỉ hay gặp ốc sên ở nơi gò mả đá, hay trong khuôn viên của những gia đình giầu có tường xây bốn phía. Chúng ăn rong rêu, đôi khi bắt gặp trên tàu lá chuối, hay thân cây cổ thụ, nhưng hiếm lắm và hầu như không đe doạ đối với cây trong. Thế nhưng vừa qua chúng sinh sôi nảy nở với mật số rất cao, gây thiệt hại cho nhiều vườn Thanh long ở đây, có những chủ vườn bị ốc sên gây thiệt hại đến hàng tấn trái. Qua điều tra nghiên cứu thực tế vườn cây bước đầu các cơ quan chuyên môn địa phương đã có một số nhận xét như sau: Đây là loài ốc mà thức ăn của chúng chủ yếu là cây trồng, cỏ dại và xác bã hữu cơ. Chúng hoạt động vào ban đêm, nhất là vào các buổi chiều có mưa, ban ngày trú ẩn ở giữa tán cây hoặc  các bụi rậm. Chúng gây hại bằng cách leo lên cây, ăn phần non của cây, hoa và trái làm cho đọt non, hoa, trái bị hư, trái bán không hoặc bán mất giá rất nhiều. Những vườn xử lý cho cây ra hoa trái vụ những vườn có nhiều cỏ dại um tùm thường có mật số ốc rất cao (khoảng 30-50 con/một gốc), còn các vườn sạch cỏ có mật độ rất thấp. Ngoài Thanh Long còn thấy ốc ăn những cây thuộc họ đậu, cải, cà chua… Ốc trưởng thành để trứng ở những kẽ đất hoặc nơi kín đáo. Sau khi nở 3-6 tháng ốc sẽ chuyển sang giai đoạn trưởng thành. Trên một vườn thường thấy hiện diện cả ba giai đoạn sinh trưởng của ốc, đó là trưởng, ốc non và ốc trưởng thành. Ốc phát triển mạnh trong mùa mưa và ở những vườn được tưới nước thường xuyên trong mùa khô. Để hạn chế tác hại của ốc bà con nhà vườn ở đây đã áp dụng biện pháp ban đêm soi đèn thu gôm ốc bằng tay (có những vườn bắt được tới 30kg ốc một đêm). Ngoài ra bà con còn làm  “bẫy”để nhử ốc tập trung lại rồi thu gom bằng cách chọn một khoảng đất trống dưới gốc cây thanh long (nếu trời  không có mưa thì tưới nước cho ướt đất) rồi dùng thức ăn gia súc, cũng có thể đập vỡ  những con ốc sống hoặc dùng xác bã đậu nành rắc lên trên, để nhử cho ốc tập trung lại. có người lại rấp chà dưới gốc cây thanh long rồi dùng bao đệm che phía trên tạo khoảng tối dẫn dụ cho ốc đến trú ngụ rồi thu gom. Những cách bắt thủ công thường ,ang lại kết quả rất cao, vì thuốc hoá học không diệt được ốc ma có lẽ do màng nhớt của chúng làm cho thuốc không thấm được vào bên trong cơ thể. Ngoài ra cơ quan chuyên môn ở đây cũng đã khuyến cao bà con áp dụng một số biện pháp sau đây: - Với những vườn có nhiều cỏ dại (hiện tại bà con ở đây đang nuôi dưỡng cỏ trong vườn Thanh long để nuôi bò, dê) thì không nên để cỏ mọc quá cao mà cắt bớt để còn độ cao 5-10cm. - Khi cây ra hoa và đậu trái nên tổ chức thu gom ốc vào sáng sớm và chiều tối. - Dùng bao thức ăn hoặc tấm lợp che phủ xung quanh gốc Thanh Long dụ cho ốc tới trú ngụ, sáng ra thu gom ốc. - Cho cỏ non, rau cải…vào bao thức ăn làm mồi nhử cho ốc chui vào, rồi sáng ra thu gom.

Nguồn: Thư viện điện tử

» chi tiết...

Trên vườn cây thanh long sau khi trong một thời gian có lẽ có nguồn thức ăn dẫn dụ nên kiến thường xuất hiện và gây hại. Với cây thanh long thường có hai loài kiến: Một loài có màu nâu đỏ, thân mình dài khoảng 3mm, bà con ta thường gọi là kiến lửa, con trưởng thành của loài kiến này thường cắn phá (đục khoét) làm hư hỏng hom giống và các  cành thanh long non (thường là ở chóp của cành), còn con ấu trùng không gây hại mà nằm trong tổ ở các đống rơm, rác, cỏ mục được tủ ở dưới gốc. Chúng thường gây hại nhiều trong mùa mưa, vì thế những vết thương do chúng gây ra là tiền đề cho nước mưa, vi khuẩn, nấm bệnh xâm nhập gây thối cành non. Một loài cơ thể màu nâu đen, có kích thước nhỏ hơn (bà con quen gọi là kiến riệng). Cũng giống như kiến lửa con ấu trùng của loài kiến này không gây hại cho cây, còn con trưởng thành thì gây hại cho cây bằng cách đục  phá nụ hoa và trái, làm cho nụ non bị hư hỏng và trái bị xấu xí mất giá trị thương phẩm, loài kiến này thường trú ngụ và sinh sản ở các cành cây khô và vỏ cảu những cây làm trụ cho thanh long leo. Để hạn chế tác hại của kiến gây ra các bạn có thể áp dụng kết hợp một số biện pháp sau đây: - Vệ sinh vườn cây sạch sẽ, thu gom những tàn dư thực vật như cành cây khô, rơm rạ, lá cây, cỏ rác…đặc biệt là những có rác…mục được tủ dưới gốc cây thanh long để phá vỡ nơi trú ngụ của kiến. - Có thể dùng thuốc Basudin 10H (hoặc Vibasu 10H, Basutigi 10H, Diazan 10H), Padan 4G/10G (hoặc Tigidan 4G, Vicarp 4H…) trộn với cát (theo tỷ lệ cát/thuốc = 2/1.000) rồi rải xung quanh gốc để diệt kiến. - Khi phát hiện có nhiều kiến, có thể sử dụng những loại thuốc trừ sâu thông thường  để phun diệt kiến. Riêng thời kỳ cây hoa kết trái, để bảo đảm an toàn cho trái chỉ nên xịt một trong các loại thuốc như; Sumicidin 10EC/20EC (cantocidin 20EC, Fenkill 20EC, Vifenva 20ND…), sherpa 10EC/25EC (hoặc Sherbush 25ND, Visher 25ND, Cyperan 5EC/10EC/25EC…) Chú ý ngưng phun xịt thuốc lên trái trước khi thu hoạch khoảng hai tuần. - Có thể dùng mật rỉ, mật, đường, rải xuống gốc dụ cho kiến tập trung đến rồi dùng thuốc để phun xịt

Nguồn: Thư viện điện tử

» chi tiết...

Hiện tượng nhánh thanh long bị thối mà bạn đã mô tả chúng tôi cũng đã gặp ở những vườn thanh long khác, nhất là vào mùa mưa hoặc vào những thời gian có sương mù nhiều trong năm. Đây là một bệnh do vi khuẩn gây ra. Loài vi khuẩn này xâm nhập vào trong cây thông qua các vết thương cơ giới trên cây như vết cắn phá của một số loài kiến, sâu hại, vết thương do nhà vườn, những vết thương do cắt tỉa nhánh hàng năm, vết xây xát do các nhánh cọ quệt vào nhau, vết gãy nứt tự nhiên của những nhánh do mang quá nhiều trái nặng kéo xuống… Sau khi xâm nhập vào bên trong cây vi khuẩn bắt đầu gây hại, nhân nhanh số lượng và lan rộng dần ra xung quanh, làm cho phần mô mềm của nhánh đang từ màu xanh chuyển dần sang màu vàng, mọng nước ( úng nước) và thối rữa ra (ảnh 51a), đến lúc này chúng có mùi hôi rất khó ngửi (gần giống như mùi hôi thối của bệnh vi khuẩn gây thối nhũn trên cây bắp cải, trên cây hành, trên cay rau tần ô…) Cứ thế vết bệnh tiếp tục kéo dài lên phía trên và cả xuống phí dưới vị trí bị xâm nhiễm. Nếu không phun xịt thuốc kịp thời, lại gặp điều kiện thời tiết mưa. ẩm bệnh có thể huỷ hoại hoàn toàn phần mô mềm của nhánh đó, sau đó phần mô mềm bị chết khô đi, chỉ còn lại phần “lõi gỗ” bên trong của nhánh, “lõi gỗ” này sẽ khô dần rồi mục gãy (ảnh 51b). Những cây bị hại nặng sẽ cho năng suất rất thấp do cho trái ít, trái nhỏ. Nếu bị hại nặng nhìn vườn thanh long thấy xơ xác và có thể không cho thu hoạch trái. Để hạn chế tác hại của bệnh đến mức thấp nhất, bạn có thể áp dụng kết hợp một số biện pháp sau đây: - Phải thiết kế liếp trồng hình mai rùa và có xẻ rãnh thoát nước để vườn không bị đọng nước, ẩm ướt trong mùa mưa. - Không lấy nhánh ở những cây đã bị bệnh để làm giống cho vườn khác. - Khi tỉa nhánh để làm giống nên hạn chế việc cắt ngang ở chỗ phần mềm của nhánh, nên chọn chỗ tóp nhỏ lại của nhánh để cắt. Sau khi cắt không được đem giâm trồng ngay mà nên lấy vôi bôi vào chỗ vết cắt, sau đó chờ cho chỗ vết cắt khô nhựa rồi mới đem trồng. - Không nên khoảng cách quá dày, để tạo cho vườn luôn thông thoáng. - Khi cây thanh long chưa giao tán, không nên trồng xen để “lấy ngắn nuôi dài” bằng một số loại cây thường hay bị loại bệnh này gây hại như cây bắp cải, cây tần ô, cây hành… - Trong quá trình chăm sóc vườn hàng ngày cố gắng hạn chế việc tạo ra những vết thương cơ giới cho cây. - Nếu thấy có nhiều kiến trên cây hoặc dưới gốc cần phun thuốc diệt kiến trên cây ( bằng những loại thuốc trừ sâu thông thường) hoặc dùng một số loại thuốc hột như Basudin, Furadan, Regent, Padan…rải xuống xung quanh gốc để tiêu diệt và xua đuổi kiến. Dọn sạch cỏ rác, lá cây mục…xung quanh gốc thanh long để phá vỡ nơi trú ngụ của kiến. - Nếu vườn thường bị bệnh hại nặng, sau mỗi lần tỉa nhánh nên dùng vôi bôi vào chỗ vết cắt, không nên cắt tỉa nhánh vào những ngày trời có mưa. - Thường xuyên làm vệ sinh sạch sẽ cỏ dại trong vườn, cắt tỉa bỏ những nhánh già thòng xuống dưới giàn không có khả năng cho trái để vườn luôn thông thoáng, khô ráo. - Nếu nhánh đã bị bệnh gây hại nặng nên cắt bỏ nhánh rồi dùng vôi bôi lên vết cắt. vào mùa thường bị bệnh gây hại nên phun xịt thuốc định kỳ khoảng 10 ngày một lần bằng một vài loại thuốc như : Starner 20WP; New Kasuran 16,6BTN; Canthomil 47WP; BL.Kanamin 47WP

Nguồn: Thư viện điện tử

» chi tiết...

Thời gian gần đây, các vùng trồng thanh long trên địa bàn tỉnh ta bị bệnh đốm nâu gây hại thanh long (nông dân thường gọi là bệnh đốm trắng hay bệnh tắc kè). Bệnh có tốc độ lây lan nhanh và mức độ gây hại ngày càng tăng, làm giảm giá trị thương phẩm của trái thanh long. Phóng viên Báo Bình Thuận có cuộc trao đổi với kỹ sư Trần Minh Tiến – Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh về hiện trạng và cách phòng chống bệnh này.

PV: Diễn biến thực tế bệnh đốm nâu hại thanh long hiện nay ở tỉnh ta, triệu chứng và đặc điểm gây hại của bệnh?

Kỹ sư Trần Minh Tiến: Tính đến 1/8/2013, toàn tỉnh có 353 ha nhiễm bệnh đốm nâu, tăng 81 ha so tuần trước đó, bệnh diễn ra tại các huyện Hàm Thuận Nam, Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình. Hiện nay do thời tiết đang có áp thấp nhiệt đới kèm theo mưa, là điều kiện thuận lợi để bệnh tiếp tục phát sinh và gây hại nặng trên diện rộng.

Triệu chứng bệnh trên thân cành là khi xuất hiện bệnh, ban đầu trên cành là các vết lõm màu trắng, sau đó bệnh nổi lên thành những đốm màu nâu như mắt cua. Trong điều kiện thuận lợi bệnh phát triển mạnh làm cho các vết bệnh liên kết với nhau làm cho cành thanh long bị sần sùi, gây thối khô từng mảng. Triệu chứng bệnh trên quả tương tự như trên thân cành. Bệnh phát sinh, phát triển và lây lan nhanh trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, ẩm độ không khí cao nhất là vào mùa mưa. Bệnh phát sinh gây hại nặng ở những vườn thanh long bón nhiều phân đạm, sử dụng nhiều chất kích thích sinh trưởng. Bệnh đốm nâu trên cây thanh long lây lan chủ yếu qua các con đường: Qua hom giống, tàn dư cây bệnh và các sản phẩm của thanh long; bào tử nấm phát tán, lây lan nhờ gió, dòng nước chảy và qua một số động vật (ốc sên, côn trùng).

PV: Hiện nay đã có loại thuốc đặc trị bệnh đốm nâu và cách phòng ngừa bệnh?

Kỹ sư Trần Minh Tiến: Bệnh đốm nâu hiện nay chưa có loại thuốc đặc trị phòng trừ bệnh này, các nhà khoa học đang nghiên cứu. Tuy vậy qua quá trình khảo nghiệm, mới đây ngày 9/7/2013 Cục Bảo vệ thực vật đã có Công văn 1448 hướng dẫn về Quy trình tạm thời phòng chống bệnh đốm nâu hại thanh long.

Nội dung quy trình, trước hết về biện pháp canh tác là vệ sinh sạch cỏ dại, tiến hành tỉa cành cho vườn thông thoáng, sạch sẽ, không để vườn quá rậm rạp. Thường xuyên kiểm tra vườn, nhất là những vườn cận kề vườn bệnh và vườn um tùm, xanh tốt hoặc vào thời điểm ẩm độ không khí cao. Không tưới nước vào chiều tối vì sẽ tạo điều kiện ẩm độ cho bào tử nấm gây bệnh nẩy mầm gây hại, không tưới phun trên tán cây. Loại bỏ những cành, quả bị bệnh, thu gom chôn lấp, rắc vôi bột tiêu hủy. Thực hiện các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), như bón phân cân đối tránh bón thừa phân đạm và sử dụng nhiều lần chất kích thích sinh trưởng khi cây bị bệnh. Tăng cường bón lân, kali và phân hữu cơ hoai mục cũng như bổ sung thêm phân có hàm lượng canxi, magiê, silic để tăng sức đề kháng cho cây.

Về biện pháp hóa học phòng trừ: Rắc vôi bột khử trùng trên mặt đất vườn với liều lượng  1 – 2 tấn/ha. Khi phát hiện bệnh đốm nâu chớm xuất hiện có thể sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) để phòng trừ bệnh. Hiện nay trong danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng ở Việt Nam chưa có thuốc đăng ký phòng trừ bệnh đốm nâu hại thanh long, vì vậy tạm thời sử dụng các loại thuốc gốc đồng (Cuphous Oxide, Copper Hydroxide, Copper Sulfate) hoặc gốc Man cozeb để phun phòng trừ bệnh. Lưu ý sử dụng thuốc phải theo nguyên tắc 4 đúng và đảm bảo thời gian cách ly theo khuyến cáo trên bao bì.

PHƯƠNG ĐẠI (thực hiện)

Theoo http://baobinhthuan.com.vn 

 

» chi tiết...

I. GIỐNG TRỒNG:

 

Thanh long ở Việt Nam có ba giống: dạng quả tròn, quả dài, quả chôm chôm (quả nhỏ). Dạng quả tùy thuộc vào điều kiện sinh thái, nhất là chế độ ánh sáng và chế độ chăm sóc. Thanh long Việt Nam là loại thanh long ruột trắng, giống thuần do nhân vô tính bằng hom. Có hai giống ruột đỏ và ruột vàng, hiện đang trồng và theo dõi, sức sinh trưởng của hai giống mới nhập yếu hơn. Giống ruột đỏ và ruột vàng có quả nhỏ hơn và vỏ dày hơn.

II. KỸ THUẬT TRỒNG TRỌT

1. Chuẩn bị đất:

 

-  Đất cao: hầu hết các chân đất đều được khai thác trồng thanh long như đất rừng, đất thổ cư, các khu vườn tạp. Phần lớn là đất xám bạc màu, nhiều cát. Có nơi khai thác tới sát chân núi. Công việc chuẩn bị đất tương đối đơn giản: cắm cọc, đào lỗ xuống trụ. Sau khi chôn xong trụ thì đào âm quanh trụ sâu độ 10 - 20 cm, đường kính 1,5 m, bón lót phân chuồng rồi phủ lớp đất mặt lên sau đó đặt hom.

              - Đất thấp: trên các liếp đất phèn trồng dứa và mía trước đây tu bổ lại liếp, chiều cao mặt liếp so với mặt nước trong mương độ 40 cm, để đề phòng trong mùa mưa nước có thể dâng cao ngang mặt liếp nhất là ở những nơi thấp thì cần phải làm thêm mực trước khi xuống giống. Hễ bị ngập nước một vài tuần nhánh thanh long sẽ vàng, khi nước rút phải bón phân để cây phục hồi lại nhưng như vậy năng suất sẽ không cao.

Đất cần phải được cày bừa kỹ trong mùa nắng, phơi đất, trừ cỏ dại. Cày bừa, làm cỏ không kỹ sau này chi phí trừ cỏ sẽ rất cao, cỏ nguy hiểm trên đất phèn là: cỏ tranh, cỏ ống, cỏ sâu rọm,...

 

             2. Mật độ - khoảng cách và bố trí cây trồng:  trên liếp thanh long trồng xen dứa, hoặc các loại rau như ớt, dưa hấu, cà, xen các loại rau như rau muống, cải, ... dưới mương nuôi cá.

             Nên trồng thanh long ở mật độ từ 700 - 1.000 trụ/ha ứng với khoảng cách khoảng 3 m x 3 m. Thanh long là cây cần nhiều ánh nắng nên hễ trồng dầy thì quả nhỏ, bán không được giá.

3. Chuẩn bị cây trụ

Cây thanh long cần bám vào cây trụ nên việc chọn lựa trụ và chuẩn bị là công việc người lập vườn thanh long cần quan tâm trước tiên, chi phí về cây trụ chiếm tỉ lệ cao nhất trong số tiền đầu tư ban đầu. Loại gỗ được chọn thường là loại gỗ tết, chịu được nắng mưa, lâu mục. Loại được dùng nhiều là: căm xe Xylia dolabriformis Benth, cẩm Liên Xylia xylocarter Taub, Cà Chắc Pentaeme siamensis Kurs, Sao đen Hopea odorata Roxb.

 

Cây trụ thường được chọn có đường kính trên 25 cm, dài 2,5 - 2,7 m, sau khi chôn còn cao khoảng 2,0 m. Hiện nay, xu hướng của nông dân là hạ thấp trụ xuống, nghĩa là sau khi chôn trụ xong còn cao trung bình từ 1,6 m đến 1,8 m, còn đường kính sử dụng chỉ còn khoảng 15 cm. Nguyên nhân làm nông dân hạ thấp trụ và tận dụng cây có đường kính nhỏ là vì các loại gỗ tết hiếm và đắt, ngoài ra trụ cao khiến việc chăm sóc trở nên khó khăn hơn, tốn nhiều công hơn.

 

Trụ thấp có lợi:  giảm được tiền đầu tư ban đầu, cành thanh long mau lên đến đầu trụ, chăm sóc và thu hoạch dễ hơn. Qua nhiều năm cắt tỉa các cành nhánh chồng chất trên đầu trụ sẽ làm cây cao dần, việc dùng trụ thấp sẽ hãm bớt sự cao dần lên của cây. Nhưng hễ trụ thấp quá thì nhánh thanh long sẽ rũ xuống đất vừa tốn công cắt tỉa vừa ít quả do cành ngắn hơn. Việc trồng cây trụ cần tiến hành sớm, có thể trước thời vụ trồng một tháng. Sau khi lấp đất cây trụ phải thẳng đứng, không lệch ngọn. Trên đầu mỗi trụ người ta đóng một cái khung bằng gỗ, một thanh ngang hay một vòng tròn,… cho thanh long dễ bám để khi đi tới đầu trụ cành thanh long sẽ rũ đầu xuống nên trông toàn tán cây có dạng một cái dù (bay dạng hình nấm).

4. Chuẩn bị hom giống

 

Thanh long có thể trồng bằng hột nhưng lâu có trái. Hiện nay, chủ yếu các nhà vườn trồng bằng hom (cắm cành). Hàng năm, việc tỉa cành tạo nên nguồn hom giống dồi dào, nhưng để cành phát triển tốt thì cần chọn những cành có tiêu chuẩn sau:

 

- Tuổi cành trung bình từ l - 2 năm tuổi trở lên, cành non không tốt.

- Chiều dài hom tốt nhất là từ 50 cm đến 70 cm.

- Hom mập, có màu xanh đậm.

- Hom không có khuyết tật, sạch sâu bệnh.

- Các mắt mang chùm gai phải tốt, mẩy, khả năng nẩy chồi (mụt) tốt.

Sau khi chọn hom xong, hom được dựng nơi thoáng mát, trên nền đất khô ráo, trong vòng 10 - 15 ngày hom bắt đầu nhú rễ thì đem trồng.

5. Thời vụ trồng

Thanh long thường được trồng vào tháng 10 - 11 dương lịch, ưu điểm của vụ này là:

- Nguồn hom giống dồi dào do trùng vào lúc tỉa cành.

- Lợi dụng được ẩm độ vào cuối mùa mưa.

- Ở các vùng đất thấp thì mùa này tránh được nguy cơ ngập úng.

Tuy nhiên, trồng mùa này có nhược điểm là cây chưa lớn đủ để có thể chống chịu nắng hạn, vì vậy cần chú ý tưới nước và giữ ẩm cho cây trong mùa nắng tới.

Ở những vùng thiếu nước tưới thì nên trồng vào đầu mùa mưa (tháng 4 - 5), xuống giống trong thời gian này sẽ gặp khó khăn vì là mùa thanh long ra hoa nên thiếu hom, phải có kế hoạch giâm hom từ trước.

 

6. Bón lót và đặt hom

Trên đất cao, trước khi đặt hom người ta làm âm xuống một khoảng quanh trụ có cạnh độ l,0 - l,5m, sâu 20 - 30 cm, rồi bón lót độ 10 kg phân chuồng + 0,5 kg Super lân.

Trên đất thấp phải lên mô trước khi trồng, xới đất và rải phân quanh mô.

- Đặt từ 3 - 4 hom quanh cây chống (trụ), cần chú ý:

+ Đặt hom cạn 0 - 5 cm để tránh thối gốc do đất ẩm.

+ Đặt áp phần phẳng của hom vào mé trụ để sau này hom ra rễ và bám nhanh vào trụ.

 

Cột hom vào trụ để gió khỏi làm lung lay lúc đầu vì rễ trên không chưa phát triển để bám vào cây trụ. Sau khi đặt hom, ở các vùng đất cao hễ đất khô và hết mưa thì cần tủ gốc để giữ ẩm,…

 

7. Bón phân thúc hàng năm:

-  Để cây ra hoa tụ nhiên: hiện chưa có thí nghiệm về bón phân cho thanh long trên các loại đất khác nhau. Lượng phân bón thay đổi theo tính chất đất, theo tuổi của cây và theo sản lượng mà cây đã cho. Qua điều tra thu thập số liệu ở các vườn có năng suất cao cho thấy có hai kiểu bón phân điển hình:

- Bón theo đợt: 3 lần/năm chiếm 70% số hộ phỏng vấn.

- Bón rải ra nhiều lần trong năm chiếm 30% số hộ còn lại.

 

Riêng phân chuồng thì chỉ cần bón 1 lần sau tỉa cành (tháng 11) và đây là loại phân quan trọng nhất là đối với các loại đất thiếu chất hữu cơ, giữ ẩm kém. Ở năm đầu phân hóa học (chẳng hạn Urê) được hòa vào nước và tưới hoặc phun lên cả thân cành để thúc cành mau leo lên đầu trụ. Các năm sau rải phân quanh gốc rồi tưới nhẹ cho phân hòa tan và ngấm xuống đất.

 

Giai đoạn kiến thiết cơ bản: chỉ kéo dài từ 1 đến 2 năm. Tổng lượng phân bón thúc thường được áp dụng là 30 kg Urê + 20 kg NPK (16-16-8)/100 trụ/năm.

Chia ra: sau trồng 15 - 20 ngày thúc 1/3 lượng phân: tháng 3 hoặc tháng 4 năm sau thúc 113 lượng phân; tháng 6 - 7 thúc nốt 1/3 lượng phân còn lại, cuối năm thứ 1 bắt đầu có trái bói.

Một số nhà vườn đã chia phân bón làm nhiều lần như vậy nâng cao được hiệu suất sử dụng phân của cây.

 

Ngoài ra cần bổ sung các phân vi lượng bằng cách phun hoặc tưới các chế phẩm như HVP 301, Mymix... như vậy cây con sẽ tăng trưởng thật mạnh ở giai đoạn đầu và sẽ cho quả sớm. Lượng phân thực sự cây sử dụng ở giai đoạn này rất khó tính vì phân bón cho cây trồng xen thanh long cũng đã sử dụng được một phần.

Giai đoạn kinh doanh: năm thứ 3 trở đi năng suất đã khá ổn định cần chú trọng tới K, một loại phân cần thiết để làm quả ngon ngọt và chắc hơn. Lượng phân trung bình cho mỗi trụ như sau: phân chuồng 15 - 50 kg; phân lân (Super lân) 0,5 kg; Urê  0,5 kg; NPK (16-16-8) : 1,5 kg; KCl : 0,5 kg; chia phân ra làm 3 lần:

 

+ Lần thứ 1: sau khi tỉa cành (tháng 10 - 11) gồm: tất cả phân chuồng + tất cả lân + 1/3 Urê. Mục đích là để thúc các đợt lộc cành đầu tiên ra nhanh để nó mau trưởng thành làm cơ sở cho việc ra quả vào mùa tới.

+ Lần thứ 2: cách lần thứ l độ 40 ngày gồm 1/3 Urê + 1/5 NPK + 1/2 KCl để thúc đợt cành thứ 2.

+ Lần thứ 3: vào tháng 3 gồm 1/3 Urê + 2/5 NPK + 1/2 KCl thúc đợt cành cuối cùng và làm đợt cành thứ 1 phân hóa mầm hoa.

Sau ba lần thúc thì bụi thanh long có 3 - 4 lớp cành và đợt nụ đầu tiên bắt đầu xuất hiện, rồi lớp nụ này kế tiếp lớp nụ hoa, lớp quả này kế tiếp lớp quả kia, người làm vườn quan sát sự ra hoa và năng suất mà bón bổ sung từng đợt NPK cho hết 2/5 còn lại bằng cách chia nhỏ lượng phân này rải làm nhiều đợt trong thời gian cây nuôi quả. Ngoài ra, còn bổ sung các chất vi lượng bằng cách phun Mymix hoặc HVP,...

 

- Bón phân cho các vườn thanh long được xử lý ra hoa bằng đèn

 

Do kích thích cây ra hoa và nuôi quả nhiều đợt trong năm và để cây bớt kiệt sức nên lượng phân bón và số lần bón đã phải tăng lên. Lượng phân bón trong năm cho mỗi trụ như sau:

+ Phân chuồng hoai: từ 15 kg đến 50 kg.

+ Phân NPK (16-16-8 hoặc 20-20-15) từ 1 kg tới 3 kg tùy tuổi cây và sản lượng mà cây đã cho mùa trước.

+ Phân KCl từ 0,1 kg tới 0,2 kg (bón lúc nuôi quả).

 

Ngoài ra quan sát cây để bổ sung phân đạm (Urê) từ 0,1 kg tới 0,2 kg (lúc ra chồi) và 0,1 kg tới 0,2 kg Super lân (trước lúc thắp đèn), phun kích phát tố Thiên Nông, Gibberelin và phân vi lượng. Sự chia phân bón làm nhiều lần sẽ làm phân ít bị rửa trôi, cây sử dụng hữu hiệu hơn... nhưng tốn nhiều công hơn.

8. Tưới nước:

 

Mặc dù thanh long chịu hạn giỏi, nhưng nắng hạn kéo dài sẽ làm cây mất sức và làm giảm năng suất nhiều. Biểu hiện của sự thiếu nước là:

- Cành mới hình thành ít và phát triển rất chậm.

- Cành bị teo lại và chuyển sang màu vàng.

- Tỉ lệ rụng hoa ở các đợt hoa đầu tiên cao >80%.

- Quả nhỏ.

Tùy theo ẩm độ đất... mà nhịp độ tưới thay đổi từ 3 - 7 ngày/lần. Trồng thanh long có xử lý ra hoa bằng đèn đều đã phải chủ động tưới nước vào mùa nắng, thường tưới vào buổi sáng theo nhịp độ nêu trên.

 

Trên các chân đất phèn do đất thấp, thủy cấp gần mặt đất nên việc tưới nước ít được chú ý hơn, một số hộ đã dùng bơm tưới bổ sung thấy có kết quả, trừ khi nước phèn có độ pH quá thấp. Cũng cần lưu ý là các cây thuộc họ xương rồng chịu được nắng hạn giỏi nhưng lại khá mẫn cảm với độ mặn, nên các vùng mùa nắng bị nhiễm mặn cần chú ý điều này.

 

9. Tỉa cành

 

Năm thứ 2 tỉa nhẹ khi cần để tạo tán hình cây dù. Tới cuối năm thứ 3 mỗi trụ có độ 100 cành, với lượng cành này phân bố trên đầu trụ dày đặc. Một số cành già đã cho trái trong những năm trước nếu giữ lại sẽ không cho trái hoặc cho trái nhỏ. Sự tỉa cành làm thông thoáng tán cây và giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi cành mới. Sau tỉa, cành non đâm ra mạnh hơn. Có ba loại cắt tỉa:

 

- Tỉa đầu: thực hiện sau thu hoạch hoặc trước đợt thu quả cuối cùng. Cắt cùng một lúc tất cả các cành già, các cành ốm yếu, khuyết tật, nằm khuất bên trong tán. Số cành giữ lại trên đầu trụ độ 50 cành. Dùng liềm hoặc dao chặt 3/4 chiều dài của toàn bộ các cành già phía dưới, các tược non sẽ nảy ra từ phần gốc cành được giữ lại.

Ưu điểm: Dễ làm, đỡ tốn công. Khuyết điểm: qua nhiều năm các lớp cành chồng chất lên nhau nên bụi thanh long bị đôn lên cao.

- Tỉa lựa. lựa các cành cần tỉa rồi dùng liềm cán dài giựt đứt khỏi cây. Ưu điểm: tạo được sự thông thoáng, qua nhiều năm trụ không đôn lên cao. Giữ được sự cân đối giữa các cành của tán cây. Khuyết điểm: tốn công.

- Tỉa sửa cành: để kiểm soát số cành con trên cành mẹ (cành sừng trâu). Yêu cầu:

+ Chỉ giữ lại 1 - 3 cành con/cành mẹ.

+ Các cành con trên cành mẹ xa nhau, phân bố đều để tránh tán lệch.

+ Giữ lại các cành mập, khỏe.

+ Tỉa bỏ những cành mọc lòa xòa ra lối đi.

Do nhu cầu tạo quả trái vụ, một số cành già trước đây thường bị tỉa đi, nay được giữ lại để tạo cảm ứng ra hoa bằng thắp đèn.

10. Làm cỏ: trước mỗi đợt bón phân trên đất phèn nơi đất ẩm thường xuyên, có rất nhiều loại cỏ có rất khó trị như cỏ tranh, cỏ ống, cỏ Paspalum,... vì vậy muốn bớt cỏ cần áp dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp như cày bừa kỹ vào mùa nắng trước khi trồng, xen canh, dùng thuốc trừ cỏ kết hợp với làm cỏ thủ công sớm,...

11. Tủ gốc: vừa trừ cỏ vừa giữ ẩm, nhất là ở các vùng có mùa khô kéo dài và thiếu nước tưới. Dùng rơm, cỏ khô, xơ dừa,... để tủ. Có thể tủ quanh gốc hay tủ toàn bộ liếp. Ở những vùng có cỏ nhiều, giá nhân công đắt nên áp dụng phủ bạt như trồng dưa hấu và trồng thơm đã làm.

 

12. Xử lý ra hoa: đã có một số thí nghiệm cảm ứng thanh long ra hoa bằng hóa chất (KNO₃ và một số chất khác) bước đầu đã có kết quả. Hoa ra sớm hơn so với các liếp trồng thanh long khác trong vùng từ 1 - 1,5 tháng. Tuy nhiên, chưa đạt được cảm ứng ra hoa đồng loạt và mạnh như ở cây xoài, số hoa ra còn ít và rải rác. Thanh long có quả sớm giá bán cao gấp 5 - 8 lần so với giá lúc rộ. Trong vài năm gần đây, nhiều người trồng thanh long đã thắp đèn để thúc thanh long ra hoa trái vụ. Sự thắp đèn dựa trên cơ sở thanh long là cây ngày dài, dùng ánh sáng đèn để cắt đêm dài. Đã có một số điều tra và thí nghiệm về vấn đề này kết quả như sau:

- Nguồn điện thắp sáng: có thể sử dụng lưới điện quốc gia, hoặc máy phát điện riêng. Dùng điện thuộc lưới điện quốc gia có một số bấp bênh như điện áp không ổn định, đôi lúc bị cúp điện làm hỏng kế hoạch, vì muốn cắt đêm dài cần phải thắp sáng liên tục một số giờ nhất định nào đó.

- Loại bóng đèn và công suất: dùng bóng đèn tròn, từ 75 - 100 watt, hiện nay đa số các vườn dùng bóng 75 watt. Dùng đèn ống hiệu quả kém hơn vì cây hấp thu ánh sáng đỏ (red light) và đỏ xa (far red light). Dùng bóng 60 watt không đủ độ sáng, số quả ra ít. Dùng bóng 200 watt số quả không tăng hơn bao nhiêu mà lại tốn điện.

 

-  Cách treo bóng: bóng được treo giữa 2 trụ làm thành hàng, cách mặt đất từ 0,7 m tới 1,2 m. Nên câu điện để có thể thắp sáng luân phiên cho các phía của cây được hưởng ánh sáng đồng đều. Cũng có một số vườn câu một bóng điện ở giữa mỗi 4 trụ.

 

- Thời gian thắp sáng:  thời gian thắp đèn tốt nhất 4 giờ liên tục 10 - 15 đêm mới gây được cảm ứng ra hoa. Vào tháng hai, một số vườn chỉ thắp có 7 giờ/đêm và kéo dài chỉ từ 10 tới 12 đêm. Nhưng nếu xử lý đèn liên tục, mỗi tháng xử lý một lần thì năng suất sẽ thấp và bất ổn, 5 lần xử lý liên tục trong các tháng từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 1 sẽ thu được tổng số 56 quả/trụ hay 26,3 kg/trụ/5 lần xử lý, bình quân chỉ đạt được 5,3 kg/trụ. Như vậy cần chú trọng nghiên cứu sự bón phân, nhịp độ xử lý để có hiệu quả kinh tế cao, tránh lãng phí điện.

 

Sau 4 - 7 ngày sau ngưng thắp đèn, nụ hoa sẽ xuất hiện. Cần khoảng 20 - 21 ngày cho hoa phát triển, 3 ngày để nở và thụ quả trong vườn, sau đó cần từ 25 đến 28 ngày/ để quả phát triển. Như vậy từ khi ra nụ tới khi thu hoạch mất độ 50 - 52 ngày. Khoảng thời gian này dài ngắn chút ít tùy vào điều kiện khí hậu nơi trồng. Đối với một số loài cây thuộc họ xương rồng, có loài phải mất tới 150 ngày để quả phát triển (23). Như vậy thời gian nuôi quả của thanh long ở nước ta khá ngắn.

III. BẢO VỆ THỰC VẬT

Nhìn chung thanh long tương đối ít bị sâu bệnh phá hoại như nhiều cây ăn quả khác.

 

1. Côn trùng

 

            Kiến: cắn, đục khoét làm hư hom giống và các cành thanh long non, cắn mất tai lá trên trái, gây tổn thương vỏ trái, đây là loại côn trùng dễ phòng trừ.

Để phòng trị dùng Basudin (Diazinon) 10H, Padan 4G, 10G trộn đều với cát 2/1000 rải đều quanh gốc hoặc những nơi làm tổ. Khi tấn công vào các ổ kiến thì dùng Bi 58, Diazinon,...

 

Bọ xít: hại thanh long từ khi có nụ hoa đến khi trái hình thành, chúng  chích hút nhựa, để lại những vết chích rất nhỏ nhưng đến khi quả chín nơi các vết chích sẽ xuất hiện một chấm đen, mất giá trị xuất khẩu. Việc phòng trừ dùng Trebon, Applaud Mipc, Bassa... nồng độ 0,2%. Phun lên khu vườn có bọ xít xuất hiện.

 

Ruồi vàng hay ruồi trái cây (Dacus dorsalis): là đối tượng nguy hiểm đang được báo động hiện nay. Trưởng thành chích và đẻ trứng vào quả gây thoái hóa phần thịt quả và phần nhựa chảy ra ngoài vỏ làm quả thanh long bị hư, không xuất vườn được. Là đối tượng mới xuất hiện trên thanh long nhưng ruồi trái cây đã phá rất nhiều loại quả ở nước ta vì thế cần chú ý phòng trừ. Cần vệ sinh đồng ruộng như thu dọn và hủy các quả rụng, rải thuốc diệt nhộng dưới đất, đặt bả có chứa chất dẫn dụ trích từ cây é tía trộn với thuốc trừ sâu để diệt ruồi. Hiện nay, các thuốc như Ruvacon 90L và Vizubon D đã có chứa sẵn chất dẫn dụ là Metyl eugenol 75% nên tiện cho nhà vườn hơn.

 

2. Bệnh

 

Bệnh thối đầu cành: ngọn cành thanh long chuyển màu vàng, rồi mềm, sau đó thối. Cây tăng trưởng chậm, số cành giảm hẳn. Bệnh hay xảy ra vào cuối mùa nắng. Bệnh xảy ra không những trên đất phèn (đất thấp) mà còn cả trên đất cao nữa. Nguyên nhân chính là do nấm Alternaria sp. gây ra. Trị bằng cách phun Rovral 2 lần liên tiếp cách nhau 1 tuần.

 

Bệnh đốm nâu trên cành: thân cành thanh long có những đốm tròn như mắt của màu nâu. Vết bệnh nằm rải rác hoặc tập trung, thường kéo dài thành từng vệt dọc theo thân cành. Có nhiều vết acervulus tròn đen năm rải rác. Tác nhân là nấm Gloeosporium agaves. Thuộc họ Nectrioidaceae, Bộ Melanconialea, Lớp Deuteromycetes.

 

Bệnh nám cành: trên thân cành có một lớp màng mỏng màu xám tro, nhám. Tác nhân là nấm Macssonina agaves Syd và Sphaceloma sp. Họ Nectrioidaceae, Bộ Melanconiales, Lớp Deuteromycetes. Biện pháp phòng trị chung cho các bệnh thanh long là vệ sinh đồng ruộng, chống úng và chống hạn cho cây. Khi tới mức độ phải trị thì dùng thuốc Rovral, hoặc Anvil 5sc (30 - 100 g a.i./ha) phối hợp với Topas (10 - 50 g a.i./ha). Ngoài sâu bệnh kể trên thanh long còn bị dơi, chim, chuột phá hoại quả nữa.

 

3. Các hiện tượng sinh lý:

 

Hiện tượng rụng nụ: xuất hiện khi số nụ trên cành nhiều. Sau khi nụ xuất hiện 5 - 7 ngày thì nụ không phát triển nữa, vàng rồi rụng. Tỷ lệ rụng từ 10% đến 20%. Cây tự quân bình sinh lý để nuôi quả còn lại trên cây. Để hạn chế sự rụng quả sinh lý cần bón phân tưới nước đầy đủ và quân bình.

 

Hiện tượng nứt vỏ trái: do thời tiết, trời hạn ở giai đoạn vỏ quả phát triển, sau đó mưa nhiều hoặc tưới nhiều vào lúc ruột qua phát triển nên quả nứt. Mặt khác, do nhà vườn treo quả lâu đợi dịp có giá mới bán. Để hạn chế nên kiểm soát độ ẩm đất, không để vườn khô hạn trong thời kỳ cây nuôi quả.

III. THU HOẠCH, SƠ CHẾ VÀ NĂNG SUẤT

 

1. Thu hoạch: sau khi trái chuyển màu từ xanh qua đỏ được độ 3 ngày thì dùng liềm hay dao cắt. Khi cắt đi dọc theo hàng, lựa quả đúng tiêu chuẩn cắt rồi xếp vào một cái gùi. Khi đầy gùi thì chuyển ra đầu hàng người khác cho vào cần xé xếp theo từng lớp có lót giấy, rơm hoặc lá chuối, sau đó vận chuyển đến nơi thu mua.

 

Tiêu chuẩn trái xuất khẩu:  Trái có trọng lượng lớn, chuyển màu đỏ được 2 - 3 ngày, ngoại hình đẹp, vỏ không bị trầy sướt, các tai lá trên quả còn xanh tươi, không có vết chích của côn trùng, không có vết bệnh và không có bất cứ tồn dư thuốc hóa học nào trên ngưỡng cho phép để bảo đảm sức khỏe cho người tiêu dùng.

 

Trái tiêu thụ trong nước:

 

Thường được thu hái trễ hơn nên quả nặng, to hơn, và ngọt hơn thích hợp với thị hiếu người tiêu dùng trong nước. Việc thu hoạch tiến hành giống như khi thu xuất khẩu nhưng không cần xử lý đóng thùng, chỉ cho vào cần xé, may miệng lại rồi chở đến nơi tiêu thụ.

2. Sơ chế xuất khẩu

 

- Phân loại quả theo trọng lượng, có thể sử dụng thang phân loại do Phân Viện Công nghệ Sau Thu Hoạch dự thảo theo đó quả thanh long được phân làm 4 loại: loại l trên 500 g, loại 2 từ 380 g đến 500 g, loại 3 từ 300 g đến 380 g và loại 4 nhỏ hơn 300 g. Theo cách phân loại này thì các loại quả từ hạng 3 trở lên đều có thể xuất khẩu được.

- Xử lý trừ nấm: quả được xếp ra sàn tối đa là 5 lớp, không nên chất đống, sau đó quả được xử lý bằng cách nhúng quả vào thau đựng nước thuốc trừ nấm (chẳng hạn Topsin M . . .), xếp quả qua một bên, quạt gió cho khô tối thiểu 15 phút, rồi đóng thùng.

 

- Đóng thùng: thùng carton đựng thanh long có kích thước 46 x 31 x 13 cm, làm bằng giấy carton gồm 3 lớp dày 5 mm, thùng có 10 lỗ thông gió kích thước 2,5 cm x 4 cm, bố trí đối xứng. Bên trong thùng có vách ngăn cho từng quả một. Trọng lượng thùng là 750 g. Quả được bọc bằng bao PE có 10 lỗ thông gió đường kính là 5mm hay tết hơn nên bọc bằng lưới Polystyren, như vậy sẽ tránh được trầy sướt khi chuyên chở. Trọng lượng tịnh (quả) là 5 - 5,2 kg.

- Tồn trữ, chuyên chở: do quả thanh long dễ hư, khi xuất khẩu cần chuyên chở nhanh bằng tàu lạnh.

Khi chuyên chở xa bằng tàu thì các thùng thanh long phải làm lạnh trước ở nhiệt độ 8^oC Sau đó cho vào container giữ ở nhiệt độ 5^oC, ẩm độ không khí từ 85% đến 90%, có ván lót để bảo đảm thông gió.

 

Thị trường tiêu thụ hiện nay là Taiwan, Singapore, Hongkong, Nhật Bản,... và vài nước Âu châu mua với số lượng ít. Vườn chăm sóc tốt có khoảng 70 - 80% số trái đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, giá xuất khẩu gấp độ 1,5 lần giá nội địa.

3. Năng suất

 

Sau một năm trồng thì thanh long bắt đầu cho trái bói, các năm thứ 3, 4, 5 là những năm có năng suất cao. Từ năm thứ 6 trở đi năng suất bắt đầu giảm từ từ. Một cách tổng quát trong điều kiện thanh long ra hoa tự nhiên, năm thứ l năng suất độ 3 kg quả/trụ, năm thứ 2: 10 - 15 kg/trụ, năm thứ 3: 30 kg/trụ, năm thứ tư 40 - 45 kg/trụ, sau đó giảm từ từ tới năm thứ 12 còn độ 20 - 25 kg/trụ. Việc chăm bón tốt, thời tiết thuận lợi sẽ làm năng suất cao và ổn định nhiều năm.

 

Trung tâm thông tin tư liệu

 

» chi tiết...